Arteterapia jest formą terapii, łączącej ze sobą sztukę i proces twórczy z psychoterapią. Ta forma terapii pozwala zarówno dziecku jak i dorosłemu, w bezpiecznej formie wyrazić siebie i dostrzec swoje potrzeby i ograniczenia. Nazwać je, a w momencie bycia gotowym, wskazać kierunek oczekiwanych zmian. W tej formie terapii wykorzystuje się różnorodne środki artystycznego przekazu, które ułatwiają ekspresję swych emocji oraz przywrócić zaburzoną harmonię na poziomie emocji, umysłu i ciała. To pomocne działania z wykorzystaniem plastyki, muzyki, literatury czy dramy, uwalniające emocje i pomagające się odstresować.
Arteterapia pomocna jest w przypadku:
– stresu
– depresji, lęków, nerwic,
– zaburzeń snu
– zaburzeń odżywiania
– problemów z wyrażaniem emocji
– problemów w relacjach rodzinnych
– straty bliskiej osoby
– chorób przewlekłych
– chorób onkologicznych
– poczucia utraty sensu życia
– braku harmonii życiowej
Arteterapia kształtuje wrażliwość i zdolność wyrażania emocji. Wspomaga umiejętność nawiązywania kontaktów społecznych. Pozwala na swobodną wypowiedź artystyczną, która w założeniu arteterapii daje upust wewnętrznym problemom, pozwalając je nazwać, zanalizować i w konsekwencji oswoić. Terapia przez sztukę jest uznaną formą pomocy psychologicznej, wspomagającą proces leczenia, rehabilitacji, znajdującą zastosowanie w rewalidacji. Techniki pracy stosowane w arteterapii służą zarówno osobom, które ujawniają trudności w realizacji zadań życiowych, oraz tym, którzy pragną doskonalić jakość swojego życia w relacjach z innymi, rozwijać zdolności twórcze, rozwijać własną osobowość. Autoekspresja pomaga rozwiązać problemy, pomaga redukować stres, podnieść samoocenę i rozwijać umiejętności interpersonalne.
Kluczową rolę w arteterapii odgrywa relacja terapeutyczna, która różni się od relacji w tradycyjnych formach psychoterapii, ponieważ zachodzi między pacjentem, osobą uczestniczącą (klientem / pacjentem) i dziełem. Ta forma terapii może być szczególnie użyteczna dla osób, które mają trudności z wyrażeniem swoich myśli i uczuć drogą werbalną. Również w wyniku traum i doświadczeń różnego rodzaju, o których jeszcze nie są gotowi mówić. Także dla wszystkich tych, którzy sądzą, że ich doświadczenia ciężko nazwać, opisać za pomocą słów, a chcą wyrazić swoje emocje.
Główną korzyścią dla osób poddających się arteterapii jest uwolnienie nagromadzonych emocji, zmniejszenie poziomu napięcia, zachowań agresywnych, akceptacje siebie, możliwość lepszego poznania motywów własnych zachowań. Arteterapia pozwala na pozawerbalne komunikowanie się, zaspakajanie potrzeb bezpieczeństwa, bycia rozumianym i docenianym.
Co ważne, od uczestnika arteterapii nie wymaga się specjalnych umiejętności czy posiadania artystycznego talentu. Ważny jest sam proces tworzenia, ekspresja, a także wspólnego odczytywania dzieła, rozszyfrowywania zawartych w nim znaczeń. Dzięki temu osoba poddana arteterapii ma szansę lepiej zrozumieć siebie, poznać naturę swoich problemów i trudności, a to może prowadzić do zmiany w postrzeganiu siebie. To podstawowa różnica między arteterapią, a „zwykłymi” zajęciami plastycznymi czy muzycznymi. Tu nacisk kładzie się na ściśle terapeutyczny kontekst działań.
Celem Arteterapii jest:
*Pozbycie się napięć fizycznych i psychicznych
*Motywacja do działania i zmian
*Zmniejszenie lęków i depresji
*Wzmocnienie poczucia własnej wartości
*Podnoszenie poziomu akceptacji siebie i innych
*Nauka radzenia sobie z problemami i niekorzystnym wpływem otoczenia
*Umiejętność wyrażenia uczuć poprzez działania twórcze
*Ekspresja poprzez symbolikę
*Poprawa komunikacji
*Rozwój świadomości własnych emocji, ekspresji, własnego JA
*Relaksacja
*Poprawa koncentracji na wykonywanym zadaniu
*Uczenie się spędzania wolnego czasu w sposób twórczy
*Rozwój twórczego myślenia i wyobraźni
Zastosowanie:
Stosowana jest między innymi w pomocy dzieciom, osobom dorastającym, dorosłym i osobom w okresie późnej dorosłości, grupom społecznym i rodzinom, w leczeniu: lęków, depresji, innych zaburzeń afektywnych, nerwic, uzależnień, problemów w relacjach rodzinnych, w przypadkach nadużycia seksualnego i przemocy domowej, w trudnościach społecznych i emocjonalnych związanych z niepełnosprawnością i chorobą, w traumach i przeżyciach straty, przy problemach fizycznych, poznawczych i neurologicznych, oraz trudnościach psychospołecznych związanych z chorobami somatycznymi (np. chorobami nowotworowymi). Coraz częściej wykorzystywana jest również w profilaktyce społecznej, w tym w pracy z osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym.
Zakres i metody:
*Wyrażenie emocji poprzez sztukę – psychorysunek
*Praca z Mandalą ; kształt – kolor – emocje, mikromotoryka
*Praca z Maską; Portret – Autoportret
*Relaksacja
*Biblioterapia
*Twórcze rysowanie i malowanie
*Praca z Fotografią
*Wizualizacje twórcze
*Muzykoterapia jako czynnik obniżający poziom agresji oraz poprawiający relacje interpersonalne
*Drama
Autor: dr sztuki, dypl. arteterapeutka Patrycja Styrna
